“Digitale bewindvoering is voor veel ouders een bron van onrust. Wij willen hen ontzorgen zodat hun energie vooral naar hun zoon of dochter kan gaan.” Aan het woord is Albert Cuypers (foto), voormalig bestuurder van Stijn vzw, en een enthousiaste vrijwilliger binnen onze organisatie. Samen met enkele gelijkgestemden geeft hij opleidingen aan familiale bewindvoerders rond het digitaal indienen van jaarverslagen en ondersteunt hij ook aan huis. En dat is nodig vertelt hij.
Mensen die door hun gezondheidstoestand niet in staat zijn om beslissingen te nemen over zichzelf of over hun goederen kunnen door de vrederechter onder bewindvoering worden geplaatst. Het gaat vaak over mensen met een verstandelijke beperking, maar ook dementie of een psychiatrische kwetsbaarheid.
Bewindvoering is een maatregel om hen te beschermen: tegen zichzelf of tegen derden met kwade bedoelingen. Een bewindvoerder, aangesteld door de vrederechter, neemt alle handelingen of beslissingen uit handen waarvoor die persoon onbekwaam wordt geacht: bv. bankrekeningen beheren, een verzekeringscontract afsluiten, noodzakelijke aankopen doen enzovoort. Een bewindvoerder kan een advocaat zijn maar heel vaak is het een naast familielid.
Digitale kloof
Als bewindvoerder moet je elke euro die op de rekeningen van die persoon binnenkomt en buitengaat, kunnen verantwoorden.
“Vroeger was een geschreven jaarverslag, gecombineerd met de bankrekeninguittreksels voldoende,” legt Albert uit. “Dat betekende wel ontzettend veel manueel controlewerk voor de vaak onderbemande vrederechtbanken, zeker in regio’s met grote zorginstellingen en dus veel bewindvoeringdossiers. Daarom zijn vrederechters grote voorstanders van de overstap naar digitale bewindvoering. Ze zien veel sneller of een dossier in orde is of niet.”
Sinds juni 2021 stimuleert de overheid familiale bewindvoerders om het digitale platform CRBP te gebruiken voor het indienen van allerlei documenten waaronder financiële jaarverslagen. Het Centraal Register van Bescherming van de Personen is een digitale Belgische databank voor het beheer, de opvolging en de behandeling van bewindvoeringsdossiers.
De overstap van een papieren aangifte naar een digitale is voor heel wat oudere bewindvoerders niet evident. “Je kan mensen van 70 jaar en ouder niet kwalijk nemen dat zij de digitale trein voor een groot deel hebben gemist”, vindt Albert. “Ze zijn er niet mee opgegroeid of voor opgeleid, hebben niet gewerkt op een plek waar digitale kennis een vereiste was. Al heeft dit systeem ook voor hen voordelen: je ziet meteen of je cijfers kloppen. Een dossier dat correct is ingediend, zal ook vlotter behandeld kunnen worden door de vrederechter.”
Toekomstgericht ondersteunen
Albert, van opleiding jurist, is zelf al jaren bewindvoerder van een persoon met een ernstige beperking. “Mijn vader is daarmee begonnen op vraag van Sint Oda waar die persoon verbleef. Toen mijn vader ziek werd, heb ik de bewindvoering van hem overgenomen. In dat kader volgde ik enkele jaren geleden binnen Sint Oda een opleiding over digitale bewindvoering, gegeven door de sociale dienst die meer en meer vragen hierover kreeg. Ik merkte een grote bezorgdheid bij het publiek en heb me dan aangeboden als extra lesgever, niet alleen voor Sint Oda trouwens maar ook voor andere centra van Stijn vzw.”
Albert kon al snel rekenen op de hulp van andere vrijwilligers. Samen met Werner Willekens, Jean-Marie Houben, Mathy Kerkhofs en Anke Weltjens werkte hij verschillende hulpmiddelen uit, onder meer voor het digitaal indienen van jaarverslagen. “Die documenten bieden wij aan via stijn.be omdat we weten dat ook buiten onze organisatie vraag is naar ondersteuning bij digitale bewindvoering. Zo is onze werking intussen opgemerkt door Gezin en Handicap. We gaven al enkele opleidingen samen en de organisatie rolt onze aanpak nu uit over heel Vlaanderen.”
Met hun opleidingen binnen Stijn vzw hebben de vrijwilligers tot nu toe 290 bewindvoerders bereikt en een 50-tal bewindvoerders aan huis ondersteund. “Het doet deugd om te zien dat we op die manier een stukje onrust kunnen wegnemen. Onze gesprekken zetten hen ook aan het denken over de toekomst: wie gaat de bewindvoering overnemen als zij het niet meer kunnen? We zijn blij dat we nu ook regelmatig een broer of zus zien in onze opleidingen. Sommige oudere bewindvoerders betrekken de zus of broer van de beschermde persoon bij de aangiftes of doen zelfs een overdracht. Daarenboven waarderen heel wat vrederechters in Limburg en hun griffies onze ondersteuning. Zij krijgen nu correcte aangiftes binnen en kunnen samen met de bewindvoerders focussen op de beschermde persoon.”
Klik hier om de digitale hulpmiddelen te vinden.
Meer info nodig? Dan kan je mailen naar familialebewind@icloud.com.