Je struikelt thuis op het trapje naar de kelder. Eén moment van onoplettendheid en daar lig je op de grond met een gekneusde knie en een pijnlijke pols. Je partner rijdt je naar spoed waar je been en arm worden verzorgd. De hoofdpijn die je voelt, schrijven de artsen toe aan een lichte hersenschudding. Met je arm in een steunverband en de raad om het de komende weken rustig aan te doen, mag je naar huis. Oef, dit had veel erger kunnen zijn. Aan dat keldertrapje komt alvast een stevige leuning, beloof je plechtig.

Maar terug aan het werk, merk je vreemde zaken op. Je kan je niet zo lang meer concentreren als vroeger, prikkels als geluid en licht komen sterker binnen en je bent ook sneller geïrriteerd. Je begrijpt er niets van, net als je omgeving van wie je te horen krijgt: ‘Heb je wat stress op het werk?’. En dus besluit je te zwijgen over de ongemakken en ze te ondergaan.

Onder de radar

“Het HANA-team van Wegwijs biedt thuisbegeleiding voor mensen met een NAH, een motorische beperking of degeneratieve aandoening”, steekt Kathleen Motmans van wal. “Heel wat mensen die zich bij ons aanmelden hebben een langdurige opname in het ziekenhuis en/of een intens revalidatietraject achter de rug. Slechts af en toe krijgen we mensen over de vloer die zelf op zoek zijn naar hulp omwille van aanhoudende neurologische klachten. Na een eerder banale val of klein vasculair accident wordt geen verband gelegd met de huidige klachten, terwijl dit mogelijk wel de onderliggende oorzaak is. De impact op het functioneren, zowel thuis als op het werk, is behoorlijk groot. Waarschijnlijk herkennen veel meer mensen zich in dit verhaal dan de enkelingen die ons contacteren.”

Samen met collega Shana Kalders zocht Kathleen daarom in de lente van 2025 contact met de neurologen van het Hasseltse Jessaziekenhuis. Shana: “De artsen bevestigden dat ze regelmatig patiënten over de vloer krijgen met klachten die mogelijk gerelateerd zijn aan een hersenletsel dat in het verleden onopgemerkt bleef. Het is duidelijk dat we hen een lange en moeizame zoektocht naar de juiste hulp kunnen besparen als we hen vroegtijdig identificeren. Waarom dan niet de krachten bundelen?”

“De neurologen van het Jessaziekenhuis reageerden enthousiast op ons project”, vult Kathleen aan. “We zijn daar blij om want zij zitten aan de bron en kunnen dus doorverwijzen naar onze dienstverlening. We willen ook inzetten op doorverwijzingen door huisartsen omdat de meeste mensen in eerste instantie daar zullen aankloppen met hun klachten.”

Begeleiding op maat

Binnen het project Onopgemerkt bieden Kathleen en Shana hulp op maat aan, omdat niet iedereen dezelfde klachten heeft. “De ene persoon ervaart vooral cognitieve klachten zoals concentratieverlies, problemen met multitasken of trager informatie verwerken”, legt Shana uit. “De andere is dan weer sneller moe of verdraagt prikkels minder goed dan vroeger. Een hersenletsel kan ook emotionele gevolgen hebben zoals angstig zijn of neerslachtig, sneller geëmotioneerd of geïrriteerd zijn. Deze uitdagingen bemoeilijken niet alleen het functioneren op het werk, maar ook binnen de relatie, het gezin en het sociale leven.”

“Net daarom is het zo belangrijk om eerst zicht te krijgen op de individuele ervaringen van mensen. Wat veroorzaakt de grootste frustratie en hoe kunnen we met kleine aanpassingen daarin verandering brengen?” gaat Kathleen verder. “We gaan bij mensen aan huis en helpen hen via een kort traject in hun vertrouwde omgeving stap voor stap omgaan met de nieuwe realiteit.”

Ruimte voor erkenning en rouw

Tijdens hun begeleidingen geven Kathleen en Shana vooral erkenning voor de ervaringen van mensen, want dat hebben ze lang niet gekregen. “Ze maakten allemaal in het verleden iets engs mee, kregen in het ziekenhuis te horen ‘dat het gelukkig wel meeviel’ en gingen naar huis met het idee dat ze geluk hadden gehad. Maar het echte verhaal is anders”, legt Shana uit. “Helaas heeft de omgeving vaak weinig begrip want ‘die val van dat trapje is toch al lang geleden’. Klachten worden geminimaliseerd of weggesust. Die lauwe reacties doen mensen twijfelen. Ze raken geïsoleerd, verliezen verbinding met hun netwerk en gaan te vaak over hun eigen grens om overeind te blijven.”

Kathleen: “Wij helpen hen om opnieuw te leren voelen waar die grens ligt. Ze kunnen hun vroegere leven niet zomaar weer oppakken. Daar hoort een stukje rouw bij omdat ze afscheid moeten nemen van een bepaalde versie van zichzelf. We zien regelmatig verdriet om de aanpassing. Toch gaan we telkens weer op zoek naar een versie die nog dicht bij hen ligt. We willen handvaten geven om terug deel te nemen aan het dagelijkse leven, al is het soms op een andere manier dan vroeger.”

Het project Onopgemerkt kwam tot stand dankzij de financiële steun van de Koning Boudewijnstichting.